Čovek koji dugo veruje, poslednji živi! - Rasti mi u susret, pa ću ja biti ti! Doživi sebe, pa ćeš doživeti mene, mene - Bafometa!
Figura Bafometa je jedna slojevita, tajanstvena i suštinski nedorečena simbolička konstrukcija. Ime Bafomet se pojavljuje u tokom progona Templara početkom XIV veka, koji je pokrenuo francuski kralj Filip IV uz podršku pape Klementa V. Tada su Templari optuženi za idolopoklonstvo, odricanje od Hrista i obožavanje misteriozne figure nazvane Bafomet. Međutim, ne postoji jedinstven opis tog idola, pa tako neki svedoci govore o glavi, drugi o licu sa bradom, treći o nečemu demonskom. Dakle, nemamo jasnih vizuelnih predstava.
U pogledu etimologija imena, najprihvaćenija je teza da Bafomet predstavlja iskrivljeni oblik imena Muhamed, jer to ime zvuči Mahomet na francuskom jeziku tog vremena. Ovo tumačenje ukazuje na optužbu protiv Templara da su oni usvojili „saracensku“ (islamsku) praksu, a što je političko-religijski motiv njihove diskreditacije. Alternativne, ezoterijske etimologije (kasnije konstrukcije), ime Bafomet tumače kao „Baphe + Metis“ (krštenje mudrosti), pa je stoga reč o simbolu tajnog znanja i inicijacije. Povodom toga, Hju Šonfild je primenio kabalističku šifru Atbaš (gde se prvo slovo zamenjuje poslednjim u alfabetu, drugo pretposlednjim, itd.) na ime Bafomet. Kao rezultat, kada se Bafomet napiše na hebrejskom BPVMTh (בפומת), šifra Atbaš daje reč Sofia ShVPIA (שופיא - Mudrost). Ovo na neki način ukazuje na vezu Templara sa gnostičkom Sofijom.
Međutim, ono što je važno jeste da Bafomet kakvog danas poznajemo ne potiče iz srednjeg veka, već iz XIX veka, gde se kao ključna figura pojavljuje Elifas Levi. On prvi daje ikonografski definisan oblik Bafometa kao androgina sa jarčevom glavom, krilima, bakljom između rogova i sa natpisom Solve et Coagula. Istina, kao polazna simbolička figura u toj gradnji može poslužiti arkana XV Đavo iz tarota, ali Bafomet ne igra ulogu đavola nego je, u tom smislu, pre svega simbol čija je značenje hermetičko: jedinstvo suprotnosti, ravnoteža polariteta (muško / žensko, svetlo / tama, životinjsko / ljudsko), alhemijski preobražaj i inicijacijsko znanje. Kasnije ovu sliku preuzimaju okultni redovi XIX–XX veka i savremene satanističke i LHP organizacije, grupe i pojedinci.
Levijev Bafomet
Na prikazu figure Bafometa, onako kako ju je skicirao Elifas Levi, desna ruka te figure je podignuta i ukazuje na nebo, dok je leva uperena ka zemlji. To je simbolizam formule Solve et Coagula („širenje i skupljanje“). Solve jeste načelo ekstrovertnosti, načelo rasta, budući da širi i rasteže magijski lanac. Proces solve je označen desnom rukom Bafometa i simbolom belog Meseca. Načelo Bafometove leve ruke je coagula, sažimanje, ujednačavanje, sabijanje, skupljanje, koncentrisanje, fokusiranje, što je označeno simbolom crnog Meseca. Levom rukom figura postiže svoje utemeljenje, uzemljenje, centriranost, dok desnom stalno održava kružnu ili spiralnu inicijativu. To podrazumeva učvršćenost u zemlji.
Pentagram na čelu Levijevog Bafometa nije obrnut, nego uspravan, koji je, za razliku od obrnutog, operativni simbol namenjen radovima koji imaju za cilj zgušnjavanje, konkretizaciju nečega. Uspravni pentagram podrazumeva uzdizanje duha i zgušnjavanje materije. Obrnuti pentagram, kao silazak Duha, razređuje ono što je zgusnuto. Odnos između obrnutog i uspravnog pentagrama je istovetan formuli solve et coagula, gde je obrnuti solve, a uspravni je coagula. Dakle, imamo sledeći niz:
a) Desna ruka koja pokazuje ka gore – solve – Beli Mesec – obrnuti pentagram;
b) Leva ruka koja pokazuje ka dole – coagula – Crni Mesec – uspravan pentagram.
Isto tako, Levijevog Bafometa možemo posmatrati i tako da njegova desna ruka (Beli mesec / Hesed) i leva ruka (Crni mesec / Geburah) se zapravo centriraju u uspravnom pentagramu na čelu. Pentagram je stoga krunski svedok koji stoji iznad dualnosti ruku. Crni Mesec na Levijevoj slici Bafometa postavljen je na nižoj, a beli na višoj poziciji, budući da je crni Mesec bliži zemaljskom, bliži ovaploćenju, materijalizaciji, odnosno ostvarenju neke namere. Mesec je, u kabalističkom smislu, Šekina, da se tako izrazim jahveovska šakti, njegova snaga, tj kamuflirana boginja, a što ima svoj muški pandan u imenu Boga lunarne sefire Jesod, a to je Šadaj. I konačno, baklja koju je Elifas Levi posadio Bafometovu glavu je sredstvo krštenja vatrom.
Bafomet i sveti kamen
Takođe, postoji veza između Bafometa i svetog kamena. Bafomet je, poput alhemijske figure Rebisa, dvostruka stvar, budući da je androgino biće. Kao hermafrodit on sadrži prirodu Hermesa (Merkura) i Afrodite (Venere). Ima glavu jarca, koja u simboličkom smislu predstavlja kamen, jer je astrološki Jarac zemljani znak. Bafometa je moguće dovesti u vezu i sa biblijskim kamenom betilom, odnosno Božjim kamenom, koji predstavlja Božju kuću, improvizovani Hram u pustinji. Hebrejski ekvivalent Božje kuće je slovo Bet, koje se po mističnom jevrejskom spisu Sefer Jecirah može dovesti u vezu sa Mesecom ili Saturnom. Jarac je i posmatrač, te otud Bafomet u nekim prikazima ima otvoreno treće oko. On je vidilac, pa otud veza sa proricanjem.
Bafomet i lobanja
Takođe, po načelu analogije, simbol Bafometa je moguće povezati i sa simbolom lobanje s kostima, koja je drevni inicijacijski simbol korišćen i u masoneriji, a predstavlja inicijacijsku smrt, odnosno alhemijsko truljenje, odsečenu glavu Jovana Krstitelja itd. Lobanja je zapravo jarčeva glava, dok njegove prekrštene noge, dok sedi na kockastom prestolu posađenog na kuglu, odgovaraju ukrštenim kostima ispod lobanje. Lobanja se opet može dovesti u vezu sa proricanjem, budući da se odvajkada koristi kao sredstvo za gatanje (terafim je glava koja govori). Osim toga, lobanja je i omfalos, odnosno središte sveta, pupak sveta, a zapravo je glava falusa koja simbolizuje upravo centar sveta, kao što je brdo Golgota, odnosno lobanja, na neki način bila središte sveta u vreme Isusovog raspeća. Naposletku, lobanja je, kao simbol smrti, istovremeno i simbol preobražaja, jungovski rečeno. Lobanja je u alhemiji poznata kao Caput Mortuum (mrtva glava), ostatak nakon što se duh uzdigao. Ako je Bafomet Rebis (androgin), onda je njegova jarčeva glava zapravo živa lobanja, materija koja je postala svesna. Bafomet je glava koja govori jer je prevazišao smrt kroz inicijacijsko prepoznavanje.
Mejrinkov Bafomet kao Janus
U knjizi Anđeo sa zapadnog prozora, Gustav Mejrink je Bafometa predstavio drugačije nego Elifas Levi, i sasvim drugačije od pretežnih predstava koje danas preovlađuju. Za Mejrinka, Bafomet ima dublje i, reklo bi se, sakralno značenje, jer ga on poistovećuje sa drvetom večnog života, tj sa drvetom svih pokoljenja jedne inicijacijske loze. Takođe, Mejrinkov Bafomet oličava hemijsko venčanje, odnosno ujedinjenje dva rastavljena načela, dve zasebne sile, ili svojstva u čoveku, te postizanje stanja androginosti, odnosno otelovljenje Bafometa. Mejrink se čak koristi simbolizmom Bafometa da objasni suštinske ciljeve Puta Leve ruke, a to je suštinsko sakaćenje ljudskog bića, lišavanjem mogućnosti preobražaja u adepta čiji je simbol upravo Bafomet.
Kod Mejrinka, figura Bafometa je povezana sa antičkim bogom Janusom, koji je imao dve glave, ili dva lica, od kojih svako gleda u suprotnom pravcu, a što je nalik alhemijskim prikazima Merkura. Mejrinkov Bafomet je očito drugačiji od onog popularnog i opšteprihvaćenog Bafometa slavnog Elifasa Levija. Umesto baklje, koja kod Levijevog Bafometa stoji na njegovoj glavi, Mejrinkov pandan ima krunu sa sjajnim kamenom, odnosno kristalom. Uistinu, lampa, baklja, pentakl, jeste neka vrsta simboličke zamene za kristal. Duh iz lampe zapravo je duh koji se pojavljuje u kristalu. Kristal / kruna kod Mejrinka predstavlja Keter (Krunu), dok Levijeva baklja predstavlja Ruah (Duh / Vatru). Mejrinkov Bafomet je otud hladniji, kristalniji i bliži čistoj inteligenciji, dok je Levijev više vitalistički i vezan za astralnu svetlost.
Нема коментара:
Постави коментар
Напомена: Само члан овог блога може да постави коментар.