Sunday, April 10, 2016

O mesijinom prestolu

Odavno je poznata analogija između predstave egipatske boginje Izide koja u krilu drži dete Horusa sa Devicom Marijom koja drži dete Hrista. To je zapravo slika okrunjenog Deteta-Kralja, budući da je ženska komponenta ove predstave pandan tronu. Božansko dete u krilu majke jeste slika Mesije. Njegova majka je njegov presto. Erih Nojman ističe da je Velika Majka, u svojstvu majke i gospodarice zemlje – presto po sebi. Kabalistički, presto je sefira Binah, Saturnova sfera, broj Tri. Predstava oka u trouglu ukazuje na božansko proviđenje čija je manifestacija trojstvo, odnosno apstraktno jedinstvo izraženo trojstvom da bi bilo pojmljivo: 1 = 3. Ukoliko je simbol oka u trouglu obogaćen i prikazom zraka koji izbijaju iz oka, onda je reč ne samo o posmatranju nego i o delanju. Delatni princip božanstva je stvaralački, a ono božansko delanje u svetu, koje nije direktno stvaralačko, jeste delanje po proviđenju, kako bi Božja promisao bila ostvarena. Taj tip delanja je mesijanski. 
Da bi delovao Mesija seda na tron te kao Bog-Dete ili mladi bog, odnosno kralj, biva privijen na grudi Velike Majke, odnosno velikog majčinskog mora – Binah. Mesijanski kralj je onaj koga je Boginja Majka usvojila, privila na grudi, dajući mu time legitimitet njenog sina i vlast nad njenim silama, jer: 
„Nije slučajno što je najveća Boginja Majka ranih kultova nazvana „Izida“, „sedište“, „presto“, čiji simbol ona nosi na glavi; kralj koji „zaposeda“ zemlju, Boginju majku, čini to sedajući na nju u doslovnom smislu reči.“[1] 
Zato je presto sedište božanstva te simbol božanskog prava kraljeva. Presto nije tek stolica nego predstavlja vrh zigurata, vrh piramide ili planine, i mesto je venčanja neba i zemlje, uranskog i htonskog. Često je u osnovi prestola posađena kocka kao simbol stabilnosti, snage i moći, odnosno grada i žene, a što predstavlja kraljevstvo, vlast nad zemljom. U Apokalipsi,[2] Božji presto okružuju četiri heruvima, svete životinje – simboli kardinalnih tačaka prostora: Lav, Bik, Čovek i Orao, koje uostalom ukrašavaju i Zavetni kovčeg. Oni neprestano slave onog koji na prestolu sedi. 

Međutim, presto može biti i pokretan. U tom slučaju reč je o božanskim kolima, često dvokolicama, čime je naglašena upravljačka i centralna pozicija kraljevske figure. To je sveti vozar, bog na točkovima, jezekiljovski presto na ofanimima (anđeoski red tzv točkovi), čija je dekadentna verzija savremeni čovek na točkovima napretka, fetišizam automobila i njihovo obožavanje kao statusnih simbola jer pružaju dobar i moćan osećaj onima koji ih poseduju i voze. Osećaju se kao kraljevi, naročito kada pored njih sede raskošne kraljice. U tarotu tom principu odgovara karta VII Kočijaš. Ta karta je u relaciji sa hebrejskim slovom het (u znaku Raka), koje na kabalističkom Drvetu života povezuje saturnovsku sefiru Binah sa marcijalnom Gevurom ili Geburahom, odnosno razumevanje sa snagom, presto sa silom. 
Put kojim kočijaš tera kola jeste tao, odnosno kraljevski put. I samo su kraljevi pozvani da krenu tim putem, ne ratnici, ne sveštenici, nikako ne trgovci ili seljaci. To je put božanske ekskluzivnosti svetih kraljeva. Ostali ne mogu ići tim putem, ali zato mogu slediti Kralja. Hamvaš kaže: 
„Vozar kola je kralj. Vožnja ima dva očitovanja: vladanje i vlast. Vladanje je upravljanje neaktivnim duhom;[3] vlast je delatno upravljanje.[4] Vozar kola je iznad vladanja i iznad vlasti... Vozar kola je Sin Neba, on se uzdiže iz zemnog poretka kao stub, sam, s drugima se ne može upoređivati, on je samo budnost i smisao i znanje i snaga...[5] Kralj je više od države, onoliko koliko je Bog više nego svet. Kralj je sakralna ličnost, njegov odnos s državom isti je kao odnos Boga sa stvorenim svetom. Čovečanstvo bez kralja je gomila...“[6] 
I zato je, kako kaže Hamvaš, koren vladavine duhovan, a koren vlasti zemaljski i materijalan. Takva je recimo priroda planetarnih astroloških vladarstava. Sva duhovna hijerarhija jeste u znaku vladavine. Vlast je neophodna da bi se vladavina ovaplotila na ovozemaljskoj ravni. „Vladavina doseže u dubinu vremena; čovečanstvo vodi putem bogova.“[7] Na drugoj strani vlast vodi ka jačem, ka ovozemaljskoj sreći i njenoj površnosti. 

Kada je hrišćanstvo naglasilo razliku između Boga i Cara, bio je to jasan znak propasti sakralne prirode Cara i Carstva. Otud je hrišćanski Mesija došao sa društvene margine, okružujući se duhovnim psima, sirotinjom i bolesnima. Međutim, bez obzira na to, u Novom Zavetu je ipak istaknuto kraljevsko poreklo ličnosti Isusa Hrista od loze Davidove. Dolazeći sa margine Hrist ukazuje na formulu obnove svetog kraljevstva, a to je božanska, odnosno kraljevska, mesijanska eshatološka revolucija koja se projektuje u nadistorijskim koordinatama a ne u istorijskom vremenu! Hrist kao mesija je revolucionar, odnosno vozač, istovremeno ratnik, sveštenik i vladar, tri puta veliki, onaj ko donosi znanje, svetlo i spasenje. Međutim, kao što ću pokazati u nekom od narednih postova, rezultati takvog delovanja i istorijska struja koja je time pokrenuta, nisu bez oštrih kontroverzi. Razlog tome je usvajanje modusa operandi već degradirane egipatske kraljevske formule, a o ćemu sam već pisao u tekstu O kraljevskoj formuli Isusa Hrista.    



[1] Nojman, Velika Majka, Fedon, Beograd, 2015, str. 122.
[2] Vidi opis u Jovanovo otkrivenje 4:1-9.
[3] Pasivan aspekt Duha u Velikom ritualu pentagrama. Povezuje siline elemenata Zemlje i Vode.
[4] Aktivan aspekt Duha u Velikom ritualu pentagrama. Povezuje siline elemenata Vazduha i Vatre.
[5] Bela Hamvaš, Scientia Sacra I/2, Draslar Partner, Beograd, 2012, str. 229.
[6] Hamvaš, Scientia Sacra, str. 230.
[7] Hamvaš, Scientia Sacra, str. 245.